Vrouwen zijn bijna altijd de eerste slachtoffers van het geweld dat een lange geschiedenis kent. Vrouwen en meisjes worden geconfronteerd met verschillende soorten geweld welke we tegen komen op alle fronten van het maatschappelijk leven. Vrouwen die in het huis, op het werk en op straat blootgesteld worden aan allerlei vormen van geweld, zijn zoals bekend ook de eerste slachtoffers van oorlogen.
Deze situatie komen we niet alleen tegen in onderontwikkelde samenlevingen maar zeker ook in “moderne” samenlevingen als die van Nederland.
Als we naar Nederland kijken dan constateren we dat het geweld tegen vrouwen in de laatste jaren enorm aan het toenemen is. De onderzoeken wijzen uit dat 20% van de vrouwen in Nederland blootgesteld worden aan het geweld. Volgens dezelfde onderzoeken is deze percentage onder migrantenvrouwen nog hoger.
Voor het feit dat migrantenvrouwen in hogere mate geconfronteerd worden met geweld, liggen de volgende oorzaken ten grondslag:
- werkloosheid: Het is algemeen bekend dat onder migrantenvrouwen sprake is van hoge percentage werkloosheid. Dit feit brengt met zich mee dat deze groep vrouwen nog afhankelijker worden van mannen.
- Geen beroepsmogelijkheden: Jonge migrantenvrouwen worden uitgehuwelijkt zonder dat ze een beroep hebben geleerd. Dat maakt hun in praktijk afhankelijk van hun man.
- Vreemdelingenhaat: Zowel het gevoerde beleid als de houding van de media zorgen er voor dat migrantenvrouwen vanwege hun kleding, hun gedrag, enz. in de samenleving onderwerp van discussie en minacht worden.
- Rol van reactionaire tradities: Door te grijpen naar reactionaire tradities worden vrouwen gedwongen ten alle tijd zich te onderwerpen aan de man.
De traditionele gezinsstructuur en het geweld
Het traditionele gezinsstructuur en de relaties binnen dit gezin werken in het nadeel van vrouwen. Binnen deze gezinsstructuur is de vrouw totaal afhankelijk gemaakt van de man. Binnen het gezin is de man de onweerlegbare gezinshoofd die alleen voor het zeggen heeft. Binnen een dergelijk gezin heeft de man het alleenrecht om over het lot van de vrouw te bepalen. De vrouw krijgt de volgende rollen teogedeeld: het baren van kinderen, het huishouden en zonder tegenspraak het in alle behoeftes voorzien van de man. Voor het deelnemen aan het arbeidsproces, voor het eigen maken van een beroep en voor het deelnemen aan maatschappelijk leven is de toestemming van de man noodzakelijk.
De man die het gezinshoofd is van het traditionele gezin is de vertegenwoordiger van een macht die op de vrouw druk uitoefent. De man die met deze mentaliteit gevoed wordt, ziet het als zijn recht om op de vrouw lichamelijke, ekonomische, psychologische en seksuele druk en geweld uit te oefenen. Deze situatie van de vrouw die blootgesteld wordt aan verschillende vormen van geweld, wordt aan de hand van tradities verklaard en als “normaal” bestempeld. Zelfs vrouwen die blootgesteld worden aan geweld zien dit, tot ze het niet meer kunnen uithouden, als “normaal”. Dit “normaal” zien en/of gezien worden is het gevolg van achterlijke (reactionaire) tradities die van generatie tot generatie overgebracht worden. Vaak wordt tegen vrouwen die aan geweld blootgesteld worden het volgende gezegd: “het is je man, hij kan van je houden maar hij kan ook je slaan”, of , “het is een interne probleem van je gezin”. Daarom wordt het volgende aanbevolen: “Het geweld binnen het gezien dient binnen het gezin te blijven”. Zo wordt het maatschappelijke dimensie van dit probleem eigenlik verborgen gehouden. Vele vooraanstaande personen van de familie tolereren het geweld onder invloed van achterlijke tradities, ook al willen ze het niet. Maar aan de andere kant zien we dat de vertegenwoordigers van reactionaire organisaties deze tradites stimuleren en instand houden onder mom van “het instand houden onze tradities en cultuur”. Deze reactionaire kringen benadrukken met klem dat het geweld binnen het gezin een ‘persoonlijke’ aangelegenheid is en oefenen druk uit opdat dit probleem maatschappelijk niet besproken wordt.
Is het geweld binnen het gezin een persoonlijke kwestie?
Het geweld welk binnen gezinnen voorkomt is een maatschappelijk probleem. Net als werkloosheid, drugsproblematiek, dieftstal en zakkenrollerij, gezondheiszorg, onderwijs en andere sociale en ekonomische problemen maatschappelijke problemen zijn, zo is het geweld tegen de vrouwen ook een maatschappelijk probleem. Als er alleen maar in Nederland jaarlijks 80 duizend vrouwen en kinderen het slachtoffer worden van huiselijk geweld, dient zich de noodzaak aan om dit probleem als een maatschappelijk probleem te zien en niet als een persoonlijke kwestie. Dit probleem dient net als andere maatschappelijke problemen ter hand worden genomen en de oplossing dient ook maatschappelijk te zijn. De landelijke overheid, de gemeenten, de instanties en organisaties dienen het huiselijk geweld als een maatschappelijk probleem te agenderen en er tegen te strijden.
Hoewel verhoudingsgewijs de migrantenvrouwen vaker het slachtoffer worden van geweld, gaat dit probleem alle vrouwen aan ongeacht migranten- en Nederlandse vrouwen.
Wat te doen?
De vrouwen en kinderen zijn de slachtoffers van huiselijk geweld. Het is bekend dat vrouwen en kinderen die blootgesteld worden aan geweld, geestelijk grote deuken oplopen waarvan ze hun hele leven lang er niet van af komen. Hoewel het huiselijk geweld een maatschappelijk probleem is en dus ook de strijd hiertegen maatschappelijk dient te zijn, is in deze strijd een zeer belangrijke taak weggelegd voor de vrouwen. Vrouwen die blootgesteld worden aan geweld, moeten dit niet zien als hun ‘lot’. Zij moeten zowel het geweld welke tegen henzelf gebruikt wordt als het geweld waaraan andere vrouwen blootgesteld worden afkeuren en dienen op te komen voor hun rechten en die van hun kinderen. Hiervoor dienen deze vrouwen alle instanties en organisaties bewegen tot acties en dienen zich te verenigen met andere vrouwen om een gezamenlijke strijd tegen het huiselijk geweld te voeren.
Als vrouwen moeten we ons verzetten tegen reactionaire tradities en ideen die ons omsingegelen en onder hun invloedssfeer houden. Hiervoor hebben we voldoende mogelijkheden. Historische gezien hebben we als vrouwen tal van voorbeelden waar we uit kunnen putten. We moeten ervan bewust zijn dat we de maatschappelijke rechten waar we vandaag over beschikken, verworven hebben door onze strijd.
We hebben vandaag geen andere keuze dan dat we een aktieve strijd voeren tegen het geweld waaraan we als vrouw blootgesteld worden.
Hiervoor moeten we toenadering zoeken met instanties en organisaties en onze plaats innemen in de gezamenlijke strijd tegen het geweld op alle fronten van het leven. Willen we het geweld een halt toe te roepen en over eigen lot kunnen bepalen, dan is dit het enige en juiste alternatief waarover we beschikken.
ATKB